وقتی صحبت از مهارت های زبانی کودکان در خانواده های چند زبانه می شود، اغلب با شرایطی مواجه می شوید که کودک می تواند زبان را بفهمد، اما نمی تواند (یا نمی خواهد) با آن صحبت کند. از این شرایط به دوزبانگی منفعل یا دوزبانگی گیرنده یاد می شود.

زبان چطور پردازش می شود؟

برای درک یک زبان، مغز باید کارهای زیادی انجام دهد. در طول حرف زدن دیگران، مغز باید به شدت هوشیار باشد تا متوجه شود که موضوع چیست. سپس پالس های صدا را دریافت و پردازش کند و آن را به ترتیب مشخصی از صداها تبدیل کند که شما می توانید درک کنید و آن را در زمینه مورد نظر قرار دهید. تمام این کارها در کسری از ثانیه انجا می شوند.

چرا برخی از کودکان دچار دوزبانگی منفعل می شوند؟

در بسیاری از موارد، کودکان خانواده های چند زبانه، زبان مادری خود را فرامی گیرند و حتی تا وقتی کوچک هستند به آن صحبت می کنند. اما به تدریج، طی بی توجهی و عدم اصرار خانواده به حرف زدن به زبان مادری و سایر دلایل، وضعیت تغییر می کند و نوجوان دیگر احساس نیاز یا اعتماد به نفس کافی برای حرف زدن به زبان اقلیت نمی کند. این اتفاق به تدریج رخ می دهد، بدون آنکه گاهی حتی والدین متوجه آن شوند.

ناگهانی یک روز دقت می کنند که زبان اکثریت جامعه به روش ارتباطی آنها در خانه با کودکان بدل شده است و تنها والدین هستند که با خود به زبان اقلیت حرف می زنند. وقتی والدین سعی می کنند این شرایط را تغییر دهند، کودکان و نوجوانان مقاومت می کنند و پس از مدتی والدین تسلیم می شوند. در این شرایط، دیگر بچه ها علاقه ای به یادگیری زبان والدین خود ندارند. دلایل زیر برای دوزبانگی منفعل ذکر می شوند:

فقدان نیاز به استفاده از یک زبان

نیاز به زبان اولین اصل در یادگیری یک زبان است. بزرگسالان در کلاس های زبان شرکت می کنند، چون به ضرورت آن پی برده اند. چه تحصیل در خارج از کشور باشد، رابطه عاشقانه یا روابط کاری، به هر حال انگیزه ای در این میان وجود دارد. در مورد کودکان نیز باید این انگیزه وجود داشته باشد. او باید بداند که برای ارتباط با اطرافیانش به زبان فارسی نیاز دارد. بنابراین اگر جز والدینی هستید که در خانه به زبان اکثریت حرف می زنید، به زودی فرزندتان به یک دوزبانه منفعل تبدیل می شود.

همچنین بخوانید:  لهجه در کودک دوزبانه: آیا باید اشتباهات کودک را تصحیح کنم؟

دایره لغات کم

اگر کودک از توانایی و دایره لغت کافی برای ابراز خویشتن به زبان فارسی برخوردار نباشد، مجبور است برای بیان منظورش به زبان اکثریت رو بیاورد. والدین باید تلاش کنند به روش های مختلف با فرزندشان از موضوعات مختلف حرف بزنند تا دایره لغت فرزندشان در زبان فارسی گسترده تر شود و دانش کافی از آن داشته باشد.

فشار گروه های دوستی و خجالت کشیدن

زندگی به عنوان مهاجر به خودی خود دشوار است. برخی از کودکان از حرف زدن به زبان مادری احساس خجالت و انزوا می کنند. از این رو، سعی می کنند با عدم به کارگیری آن خود را به عضوی از جامعه میزبان بدل کنند.

فاز مهم در حفظ زبان اقلیت

مشکل از زمانی آغاز می شود که کودک مهاجر وارد مدرسه می شود و زمان بیشتری را در کنار دوستان و همسالان خود صرف می کند. بدین ترتیب، کودک مواجهه بیشتری با زبان اکثریت جامعه پیدا می کند و این زبان به زبان اصلی ارتباطی او بدل می شود.

این زمانی است که والدین باید هوشیار باشند و از آموزش زبان فارسی به کودک دوزبانه خود غافل نشوند. والدین باید در این دوره الگوی مشخصی برای استفاده از زبان داشته باشند و همچنان در موقعیت های مشخص (برای مثال، در خانه، یا در زمان ارتباط با یکی از والدین) از زبان فارسی برای ارتباط با کودک استفاده کنند. در این دوره کودک به حمایت بیشتری از سوی والدین خود نیاز دارد تا بداند که دوزبانگی مزایای زیادی دارد و یاد گرفتن هر زبان می تواند به نفع او باشد.

دوزبانگی منفعل

گاهی دوزبانگی منفعل خوب است

واژه منفعل بار معنایی منفی با خود به همراه دارد. اگر کودکی به اندازه کافی به زبان فارسی تعامل نکند، آن زبان از حالت فعل به شکلی در می آید که تنها می تواند متوجه آن شود. با این حال، باید گفت درک یک زبان بهتر از نداشتن هیچ گونه دانشی از آن است.

راهکارهای حل مشکل دوزبانگی منفعل

اگر این اتفاق برای فرزند شما رخ داده است، به یاد داشته باشید که با تلاش می توان زبان منفعل را به حالت فعال دراورد. راهکارهای متنوعی برای فعال کردن استفاده از یک زبان در کودکان وجود دارد از جمله:

همچنین بخوانید:  مرحله سکوت در کودک دوزبانه و اقدامات والدین

ثبات در قوانین به کار گیری زبان

روش های زیادی برای آموزش زبان فارسی به کودک مهاجر وجود دارد که در مطالب قبل به آنها پرداخته شد. هر روشی را انتخاب کرده اید به آن پایبند باشید. هیچ چیز نباید مانع به کارگیری این روش شود. اگر قرار است یکی از والدین با کودک به زبان فارسی حرف بزند و والد دیگر به زبان اکثریت، به این قانون پایبند بمانید. اگر قرار است در هر جایی و هر زمانی والدین با کودکان به زبان فارسی حرف بزنند، در زمان حضور در بازار یا به خاطر نگاه دیگران از قانون خود دست نکشید.

حفظ غرور ملی و یادآوری مزایای چند زبانه بودن

برخی از مهاجران ممکن است خود را پایین تر از جامعه مقصد حس کنند. این حس شرمساری ممکن است به مانعی برای یادگیری زبان مادری تبدیل شود. به فرزندتان یادآوری کنید که یادگیری زبان دوم باعث رشد مغز می شود و با منافع زیادی برای او همراه است.

تاریخ کشورتان را برای فرزندتان مرور کنید تا از پیشینه غنی خود مطلع باشد و به آن افتخار کند.

به کارگیری زبان فارسی در موقعیت های گوناگون

محدود بودن موضوعات به کارگیری یک زبان موجب می شود که فرزندتان دایره لغت محدودی در زبان فارسی پیدا کند. سعی کنید با فرزندتان از موضوعات مختلفی حرف بزنید. با او به مکان های مختلف بروید و از هر چیزی حرف بزنید، از معماری تا رنگ ها و حیوانات.

تامین منابع یادگیری زبان فارسی برای کودک

تهیه منابع یادگیری مختلف یکی از راهکارهای خروج از دوزبانگی منفعل است. این کار موجب افزایش دایره واژگانی کودک و تقویت مهارت های او می شود.

حفظ ارتباط با خانواده در وطن و سفرهای گاه به گاه به وطن

اگر فرزندتان صرفا به زبان فارسی به صورت درک تسلط دارد، وارد شدن به شرایطی که همه صرفا به زبان فارسی مسلط هستند، از مطمئن ترین راهکارهای تقویت زبان اوست. با تعامل با خانواده و دوستان او مجبور می شود برای انتقال مفهوم از دانش خود کمک بگیرید. به کارگیری دانش منفعل به تدریج باعث می شود که به دانش فعال تبدیل شود و استفاده از زبان فارسی برای فرزندتان ساده تر شود.

در این مطلب به دلایل بروز دوزبانگی منفعل پرداختیم و چند روز برای حل آن را عنوان کردیم. در صورتی که ابهام یا سوالی برای شما باقی مانده است، با ما در میان بگذارید. همچنین، ما از آشنایی با روش های شما برای آموزش زبان فارسی به فرزندتان خوشحال می شویم.

منبع:

multiculturalkidblogs

Share via
Copy link
Powered by Social Snap